|
|
|
|
Baranja
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Baranja, geografski položaj, istoria, kultura ...
Geografski položaj
Baranja je izdvojena geografska celina istočnohrvatske ravnice. Reke Dunav i Drava tvore među prema Bačkoj i Slavoniji, a državna granica prema Mađarskoj povučena je kroz ravničarski kraj bez reljefne ili hidrografske prepreke. Taj prostor dio je šire, historijske županije Baranje.
Istoria
U vreme vladavine rimskog imperatora Dioklecijana, Baranja je bila sastavni deo provincije Panonije. U drugoj polovini 6 veka prvi put se na teritoriji Baranje pominju Sloveni, koji su tada bili pod vlašću Avara. Od Avara su ih oslobodili Franci.
U borbi između Ljudevita Posavskog i Franaka značajnu ulogu su imali Sloveni iz Baranje, koji su bili pod vlašću Ljudevita. Baranja kasnije ulazi u sastav slovenske države kneza Pribine i kneza Kocelja. U kasnijoj mađarskoj državi, baranjski Sloveni su uspeli da se održe i ostanu značajan društveno-politički faktor.
U 15 veku je počela seoba Srba sa južnih srpskih političkih teritorija u Baranju, a na početku 16 veka su Srbi u Baranji već predstavljali značajan faktor. U većoj meri naselili su se Srbi u Baranju za vreme vladavine Turaka.
Kad je 1687 godine Austrija osvojila Baranju od Turaka, pokušale su nove vlasti da pokatoliče baranjske Srbe, ali su ovi pokušaji propali zbog doseljavanja novih Srba u velikoj seobi pod Arsenijem Čarnojevicem. 1695 dobili su Srbi u Baranji episkopiju sa sedištem u Mohaču.
Odmah posle prestanka turske vladavine, razdeljeni su u Baranji veliki kompleksi zemlje različitim svetovnim i crkvenim velikašima; tako je princ Eugen dobio Belje, a Veterani Dardu.
Za vreme Rakocijevog ustanka, baranjski Srbi su mnogo stradali od ruke mađarskih ustanika, takozvanih kuruca. Tokom 18 veka sprovođena je kolonizacija Nemaca, a od Austro-Ugarske nagodbe (1867), pa nadalje, i kolonizacija Mađara.
Baranja je 1848-1849 godine bila u sastavu Srpske Vojvodine.
Prilikom određivanja konačne granice između Kraljevstva SHS i Mađarske (1920 godine), teritorija Baranje je podeljena između ove dve države. Baranja je u Kraljevini SHS bila podeljena na dva sreza: Batina i Darda. Prema popisu stanovništva države SHS od 31/1 1921, u oba ova sreza bilo je ukupno 49.694 stanovnika, od toga:
- Srba, Hrvata i Slovenaca 15.747
- Mađara 16.639
- Nemaca 16.253
- Jevreja 363
Po veroispovesti:
- pravoslavnih 6.782
- katolika 35.343
- evangelista 6.856
Između 1918 i 1922 godine, Baranja je bila u sastavu Bačke županije, između 1922 i 1929 u sastavu Bačke oblasti, a između 1929 i 1941 u sastavu Dunavske banovine.
Okupirana je od strane Sila osovine 1941 godine i priključena Hortijevoj Mađarskoj. 1945 godine, kada su utvrđivane granice između republika, odlukom Komisije Politbiroa CK KPJ, koja je utvrđivala granice između Hrvatske i Srbije i koju su sačinjavali Milovan Đilas u ime Srbije i Vicko Krstulović u ime Hrvatske, Baranja je pripojena Republici Hrvatskoj.
Između 1991 i 1995 godine, Baranja je bila deo Republike Srpske Krajine, a između 1995 i 1997 deo Sremsko-baranjske oblasti, kojom su upravljale Ujedinjene nacije.
1997 godine je Baranja definitivno integrisana u Republiku Hrvatsku i priključena Osječko-baranjskoj županiji.
Tada se večinski deo srpske populacije iselio iz Baranje.
Največe i najznačajnije naselje te kulturno i gospodarsko središte Baranje je Beli Manastir.
Veća mesta su:
- Baranjsko Petrovo Selo
- Batina
- Bilje
- Bolman
- Branjina
- Branjin Vrh
- Čeminac
- Darda
- Draž
- Jagodnjak
- Karanac
- Kneževi Vinogradi
- Kneževo
- Kozarac
- Novo Nevesinje
- Petlovac
- Popovac
- Suza
- Šećerana
- Šumarina
- Švajcarnica
- Topolje
- Torjanci
- Uglješ
- Zmajevac
|
|
|
|
|
|
|
